یکی از دوستانی‌که به‎‌دلیل بیماری در ماه رمضان توانایی روزه‌گرفتن نداشت، داخل خودرو در حال نوشیدن آب بود که پلیس او را می‌بیند و خودرواش را متوقف می‌کند و به پارکینگ منتقل می‌کند و بعد از چندروز علاف‌شدن و از کار افتادن، می‌تواند خودرواش را آزاد کند.
در همین‌حال چندروز پیش که به‌عنوان مسافر در فرودگاه، منتظر پرواز بودم، بسیاری از مردم اعم از مسافر و همراه، مشغول روزه‌خواری بودند و تقریباً کسی هم برخوردی با آن‌ها نداشت. این درحالی است که اگر در خیابان کسی روزه‌خواری کند و یا سیگار بکشد و پلیس متوجه شود، با آن فرد برخورد خواهند داشت.
روزه‌خواری در ملاءعام، ولو این‎که فردی دچار بیماری باشد، جرم محسوب می‌شود و درصورتی‎‌که پلیس متوجه روزه‌خواری شود، با آن‌فرد برخورد می‌کنند. این درحالی است که در قانون مجازات اسلامی، به‎صراحت در رابطه با جرم روزه‌خواری صحبت نشده است، امّا در مادۀ 638 این قانون آمده است که تظاهر به هر عمل حرامی در انظار عمومی، جرم است و دادگاه‌ها نیز براساس این مادۀ قانونی، حکم افراد مرتکب را صادر می‌کنند.
بنا به‌نظر حقوقدانان، عناصر مادی تشکیل‌دهندۀ این‌جرم عبارت‌اند از: انجام عمل حرام، انجام علنی و در انظار عمومی و معابر، تظاهر به انجام عمل حرام و عمل حرام.
از نقطه‌نظر قوانین جزایی نیز(مادۀ 214 مکرر قانون مجازات عمومی سابق و قوانین جزایی دیگر) مقصود از ارتکاب عمل به‌طور علنی، ارتکاب آن در ملأ و منظر عموم است؛ اعم از این‌که محل ارتکاب از اماکن عمومی یا اماکنی باشد که مورد استفاده و مراجعۀ جمعی یا عموم مردم است؛ ‏از قبیل بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، سالن‌های نمایش، سینماها، بوستان‌ها، ‏کارخانه‌ها، موزه‌ها، پایانه‌های مسافربری، فروشگاه‌ها، اماکن فرهنگی، ‏اماکن ورزشی، کتاب‌خانه‌های عمومی، مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی و پژوهشی، ‏وسایل ‌نقلیه عمومی(اتوبوس،تاکسی، مترو و...)، مؤسسات و سازمان‌های دولتی و عمومی و غیره.
تظاهر به روزه‌خواری از جرایم مشهود بوده و برابر مادۀ 21 قانون، تشکیلِ دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، امکان دستگیری متهم و حفظ دلایل جرم برای ضابطین قضایی پیش‌بینی شده است.
مشهودبودن جرم برای برخورد ضابطان قضایی کافی است و برای رسیدگی به این‌جرم، مستندات و گزارش مأموران ضابطان در کنار اظهارات متهم مورد بررسی قرار می‌گیرند. براساس اصول حقوقی باید احراز این جرم با دلیل و مدرک اثبات شود. براساس قانون مجازات اسلامی، هرکس علناً در انظار و اماکن عمومی و معابر، تظاهر به عمل حرامی نماید، به حبس از 10 روز تا 2 ماه یا تا 74 ضربه شلاق محکوم خواهد شد.
تظاهر، به‌معنای نشان‌دادن به عمد و با قصد قبلی است. زمانی‌که از تظاهر به عملی حرام صحبت می‌شود، مستلزم اثبات عمدی‌بودن عمل مرتکب است.
شاید فرد بیماری در شرایط خاصی قرار دارد و باید رأس ساعت دارو مصرف کند و برحسب عادت، سهواً و ناخودآگاه در معابر عمومی، قرص خود را بخورد، یا به اجبار و اکراه، به‌دلیل ضعف و بدحالی، مجبور به خوردن نوشیدنی شود، در این‌حالت دیگر مشمول مجازات‌های قانونی نیست. امّا اگر به هردلیلی یک فرد توان روزه‌داری نداشته باشد، مانند بیمار یا مسافر، حق ندارد در انظار عمومی و معابر به عمل روزه‌خواری بپردازد و باید خوردن و آشامیدن، پنهانی انجام شود. هرچند احتمال ارتکاب این عمل بر اثر ناخودآگاه و غیرعمدی بودن زیاد است و اثبات این جرم فقط به حسب ظاهر، بسیار سخت است.
*فرهنگ سازی بهتر از برخورد قهری است
هرچند تمام این قوانین و حرام بودن اظهار جرم درملاء عام جرم محسوب می‌شود و حرام است، امّا دلیل حرمت این عمل، یک قاعدۀ‌ فقهی است. پیامبراکرم (ص) می‌فرمایند: «کسی‌که حسن و کار خیری انجام دهد و آن را از غیر خدا پنهان دارد، عملش70 برابر می‌شود نسبت به کسی‌که عمل حسنه‌ای را آشکار می‌سازد و کسی‌که مرتکب گناهی می‌شود، اگر آن را فاش و آشکار نماید، مورد غضب خدا واقع می‌شود، امّا اگر آن را پنهان داشت، آمرزیده خواهد شد». با این احوال اگر به‌جای برخوردهای قهری‌که بیشتر مردم را تحریک می‌کند، فرهنگ‌سازی شود به این‌که مردم به حقوق یکدیگر احترام بگذارند، نتیجه‌ای به‌مراتب بهتر خواهد داشت.
درحال‌حاضر چیزی‌که در جامعۀ ما کم‌رنگ شده، احترام گذاشتن به حقوق یکدیگر است در صف نانوایی، در اتوبوس و حتی در صف خرید حلیم و هرکجای دیگر که فکرش را بکنید. کسی به حقوق دیگری احترام نمی‌گذارد و همه می‌خواهند که کار خودشان پیش برود و به دیگری کاری ندارند. روزه‌خواری در ملاء عام هم جزو همین بی‌تفاوتی آدم‌ها نسبت به حقوق یکدیگر است. این‌که کسی بنا به‌دلیلی نمی‌تواند روزه بگیرد، برایش مهم نیست که فرد مقابلش روزه‌دار است و این نوشیدن آب و یا غذا خورد، در مقابل فرد روزه‌دار که گرسنه و تشنه است، می تواند عذاب‌آور باشد.
حجت‌الاسلام سیدمهدی واعظ‌موسوی به خبرنگار ما می‌گوید: هرچند قانونی هم که وجود دارد و برخورد قانونی‌که می‌شود از گذشته‌ها هم بوده، حتی در مالزی و چند کشور مسلمان دیگر هم من دیده‌ام که روزه‌خواری در ملاء عام جرم است. این قانون بر اساس احترام متقابل و احترام به فرهنگ جامعه است. درواقع این قانون، کاملاً عقلی و منطقی هم هست، بر اساس آن‌چه غربی‌ها اسمش را هم‌زیستی مسالمت‌آمیز و یا درک متقابل می‌گذارند بنا شده است.
وی می‌افزاید: مردم باید یاد بگیرند که وقتی عموم جامعه، روزه‌دار هستند و یک فرد نمی‌تواند روزه بگیرد، نباید احساسات فرد روزه‌دار را برانگیزد. چنین‌فردی حتی اگر بیمار هم باشد، نباید به روزه‌خواری تظاهر کند.
واعظ‌موسوی می‌افزاید: امام‌عسگری(ع) می‌فرماید. وقتی کسی محزون است، این بی‌ادبی است که در حضور این فرد اظهار شادی کنند. حال می‌توان این را به همۀ موارد تعمیم داد و برای روزه‌داران هم از آن الهام گرفت. درواقع امام‌عسگری(ع) می‌گوید باید احساسات طرف مقابل را در نظر بگیرید. کسی‌که روزه‌دار است و به فرمان خداوند گوش کرده، باید به این کار او احترام گذاشت و کسی‌که به‌دلیل بیماری نمی‌تواند روزه بگیرد، نباید درمقابل فرد روزه‌دار، خودنمایی کند و حسّ بدی را به فرد روزه‌دار منتقل کند؛ چراکه احساسات مذهبی آن فرد را ندیده گرفته است.
وی می‌افزاید: باید به مردم آموزش داد که احساسات مذهبی یکدیگر را نادیده نگیرند. مثلاً بدحجابی شدید در ملاءعام، بی‌احترامی به حقوق زنان محجبۀ جامعه است؛ چراکه عموم مردم ایران، باورهای دینی عمیقی دارند و نباید این باورها را نادیده گرفت. این‌کار، دهن‌کجی به مردم مسلمان است.